نام کتاب : شوق مهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف)

نویسنده : ملا محسن کاشانی

تصحیح : علی دوانی

...

 

مدت زیادی به دنبال استادی می گشت که آتش درونش را فرو بنشاند و عطشش را رفع کند.از کاشان و شیراز و مدینه و...بالاخره محبوب و معشوق خود را در اصفهان یافت . نام او «صدر الدین شیرازی» بود و مشهور به «ملاصدرا» . در زُمره شاگردانش قرار گرفت و با او به «قم» هجرت کرد و افتخار داماد شدن او را هم یافت .

«ملامحسن فیض کاشانی» از علمای بزرگ ذوفنون تاریخ اسلام است که «ملاصدرای شیرازی» در رأس اساتید او قرار داشت .

«ملامحسن فیض کاشانی»، گه گاهی شعر هم می سرود و دیوان شعرش، بارها به چاپ رسیده است .

«ملامحسن فیض کاشانی»، دلباختۀ حضرت مهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) بود و در این آتش عشق، در تب و تاب ... «فیض» در این باره می گوید : مرا در عنفوان شباب، شورِ محبّت امام زمان (عجّل الله تعالی) و بقیۀ خُلفای رحمان، قائم عترت و مهدی اُمّت (سلام الله علیه و علی آبائه) در سَر افتاد و شوقی عظیم به لقای کریمِ او در دل پدید آمد . نَه تن را به مقصود راهی و نَه جان را از صبر پناهی . به خاطر رسید که کاش کلمه ای چند موزون در وصف اشتیاق بودی و مضمونی چند منظوم در شرح فراق رو نمودی تا گاهی به انشاد (= خواندن) آن زنگِ غبار از دل زدودی ... اشعار بسی از شعرا را دیدم و هیچ شعری را همچون اشعار مرحوم حافظ شیرازی (قدس الله سره و رحمه الله علیه) شایستۀ اقتباس و متابعت ندیدم ...»

لذا «ملامحسن فیض کاشانی»، با توجه به اشعار حافظ، دفتر شعری ترتیب می دهد و نام آن را «شوق مهدی» می نهد . شایان ذکر است که چون هدف «ملامحسن فیض کاشانی»، یافتن اشعار جانسوز در وصف محبوب است، بنابراین در یک غزل، اکثر اشعار یک غزل حافظ شیرازی را آورده است .

البته این به معنی «سرقت ادبی» نیست، از باب توارد هم نیست، از جهت اقتباس و تضمین و بعضاً جواب است .

با اینکه قدرت شعری «حافظ»، به هیچ وجه قابل قیاس با طبع شعری «فیض» نیست، که حافظ در اوج قلۀ شعر و ادب فارسی قرار داد و فیض با تسامح بسیار در دامنۀ آن، لیکن خواندن اشعار فیض هم لطف خود را دارد .

[ان شاء الله، در آینده از دیوان «شوق مهدی»، غزلیاتی انتخاب و در وب قرار می دهم . شهرابی]